Artikel
energie

Daphne verduurzaamt

Bij het licht snorrende geluid van ventilatoren

Vereniging Eigen Huis
Foto: Ron de Gruyl
Daphne van Paassen neemt lezers in een maandelijkse column mee op de weg die zij aflegt bij het verduurzamen van haar tussenwoning uit 1890. Deze weg is haar eigen. Al was het maar omdat elk huis en elke huiseigenaar anders is.
Auteur: Daphne van Paassen | Publicatiedatum: 28 januari 2019

In hoeveel jaar heeft u uw cv-ketel terugverdiend? Of uw auto? Een absurde vraag natuurlijk, maar als het gaat om warmtepompen of andere investeringen in hernieuwbare energie, vinden we die vraag ineens normaal. Begrijpelijk, want het verduurzamen van je huis zadelt je op met veel extra kosten. Daarom deze keer een maatregel die je in twee stookseizoenen terug zou moeten verdienen. Vijf minuten werk (ook een zege).

Lang voordat de directeur van Speedcomfort me mailde, had ik ze al op mijn lijstje staan om eens te onderzoeken: de kleine ventilatoren die je met een magneetsysteem onderaan je radiator klikt om zo de warme lucht sneller te laten circuleren. Buurtgenoot Andries Tieleman had ze. Andries woont in net zo’n oud huis als ik, maar heeft zijn gasverbruik inmiddels met tachtig procent verminderd. Hij is van huis uit ingenieur, gelooft dat ook oude huizen van het gas af kunnen en experimenteert gewoon zelf. Door de ventilator aan de onderkant van je radiator vast te klikken, blaas je aangezogen koele lucht langs het warme ijzer dat daardoor sneller warmte afgeeft. Daardoor wordt de kamer sneller warm. ‘Maar je maakt ook gebruik van de ‘restwarmte’, vertelt Pieter van der Ploeg die op een zaterdagochtend in zijn Prius bij me langs is komen rijden met een doos snoeren en ventilatoren in alle soorten en maten. Hij geeft me er twee ter grootte van een stekkerdoos (kosten: zo’n vijftig euro) aan om ze zelf te schakelen en te monteren. ‘Als een radiator onder een bepaalde temperatuur komt, straalt-ie die warmte niet meer uit, maar met Speedcomfort duw je die restwarmte als het ware uit het ijzer.’


De aanvoertemperatuur van de cv-ketel kan daarom flink omlaag – ik zette hem van 75 naar 50 graden en ook de thermostaat zou volgens Van der Ploeg weleens een graadje lager kunnen. Op die manier zou je, in combinatie met waterzijdig inregelen en radiatorfolie (waarover in volgende columns meer), tussen de 10 en 30 procent gas besparen – al is dat nog niet aangetoond.

Veel lezers vroegen zich naar aanleiding van een ingezonden brief van Pieter van der Ploeg bij een eerdere column, hetzelfde af als ik: bespaar je gas als de aanvoertemperatuur omlaag kan? Duurt het opwarmen dan niet gewoon langer? Ik vraag het buurtgenoot Andries. Je moet inderdaad min of meer dezelfde hoeveelheid warmte in je huis brengen, redeneert hij, maar je bespaart wel ‘doordat het rendement van de cv-ketel iets beter zal zijn als hij niet maximaal hoeft te stoken. Ook de warmteverliezen via de leidingen zullen minder zijn.’ Maar het grootste voordeel vindt hij dat je je radiatoren niet hoeft te vervangen door lagetemperatuurverwarming als je, zoals hij, een warmtepomp neemt.

Inmiddels draaien de Speedcomforts, die zelf 16 cent stroom per jaar verbruiken, bij mij een maand of twee. Harde gegevens over gasverbruik heb ik niet, wel voelt het huis sneller warm. Volgens Milieu Centraal hoeft de verwarming om die reden minder lang aan en bespaar je op die manier. Waar ik niemand over hoor: zou het licht snorrende geluid van de ventilatoren ook nog een pavloveffect hebben?
Opmerkingen en suggesties: daphne@eigenhuis.nl

Daphne is niet de enige die worstelt met het verduurzamen van haar huis, blijkt uit de tientallen reacties die soms dagelijks binnenkomen. Omdat ze zo herkenbaar zijn, ze zulke goede adviezen bevatten en ze zo duidelijk illustreren wat woningbezitters nodig hebben, delen we (met toestemming van de schrijvers) enkele van die brieven hier.

Lagetemperatuurconvectoren 

Kan die aanvoertemperatuur omlaag? 

Ook al woon ik nu op Curaçao, ik lees je columns nog steeds met veel belangstelling. Wat me opvalt, is dat bij installateurs het boerenverstand kennelijk vaak ontbreekt. Want waarom kreeg je niet het advies om de keteltemperatuur naar beneden te brengen in stappen van bijvoorbeeld vijf graden? Waarschijnlijk kan dat wel, omdat radiatoren in het verleden te ruim zijn bemeten. Ook miste ik het advies om in de slaapvertrekken elektrische radiatoren te plaatsen. Met dubbel glas in de slaapkamers kan dat best; zonnepanelen leveren de energie, misschien wat panelen erbij plaatsen. En dan ben je de verwarmingsleidingen ook kwijt. Daarbij kun je de slaapvertrekken minimaal verwarmen, je woont er toch niet! (Weleens aan een elektrische deken gedacht? Kan de slaapkamerverwarming bijna uit!) Wij hebben zelf een jarendertighuis gehad en wat comfort betreft, hebben we vooral baat gehad bij de overstap op dubbel glas. Je moet wel comfortabel leven; niet op de thermometer kijken, maar in de woonkamer de temperatuur zo zetten dat je je er lekker bij voelt. Nog een suggestie. De voordeuren van huizen in Nederland gaan naar binnen open. Je kunt dus met de deur in huis vallen. Als er wind of storm op de deur staat, wordt hij naar binnen gedrukt. Dit geeft tocht. Een extra deur of wat je ook wel in oude huizen ziet, een gordijn, geeft veel minder kou. 
Jan

Ik woon in een appartement uit de jaren zestig. In de loop der jaren heb ik onder meer het dubbel glas vervangen met HR++- glas. Ik stookte op de temperatuur 70/50 graden Celsius (aanvoer- en retourtemperatuur ) en omdat ik grote radiatoren heb, kon ik het prima warm krijgen. (Ik ben overigens servicemonteur voor cv-ketels.) Om energie te besparen, kreeg ik van Nefit een paar jaar geleden het advies om de aanvoertemperatuur van mijn ketel terug te brengen naar 50/30. Dat beviel goed; ook bij 10 graden vorst buiten, kon ik het binnen 20 graden krijgen. Maar toen het afgelopen winter een paar keer ’s nachts -15 graden werd, kon ik het in huis niet meer warmer krijgen dan 20,5 graden. Klanten bij  wie ik in overleg de aanvoertemperatuur naar 50 graden had teruggebracht, in een vrij  goed geïsoleerd appartement, konden het ook niet warmer krijgen dan 21,5 graad. Bij hen heb ik de aanvoertemperatuur weer naar 70 graden gebracht. Wat ik maar wil zeggen: stoken op lagere temperatuur is prima, maar als het een keer hard vriest, kan het zijn dat je de gewenste binnentemperatuur niet haalt. 
Eldert

Verduurzamen

Van een G- naar een C-label

Daphne, ik leef met je mee. Ook ik ben een aantal jaren geleden een verduurzamingsproject begonnen. Bij de invoering van het energielabel voor huizen heb ik een keuring laten doen. Bouwjaar 1960, stalen kozijnen, doorzonwoning, je snapt het: een G-labeltje. Als je er werk van wilt maken, is er info genoeg op internet, maar het is amper mogelijk het kaf van het koren te scheiden. En dan is het ook nog eens maatwerk. Dus veel zul je zelf moeten bedenken. Ons dak was al geïsoleerd. Intussen zijn de spouwmuur en de vloer dat ook. We gebruiken radiatorfolie. En hebben dertien zonnepanelen op het dak. Een nieuwe koelkast en vriezer. Nieuwe warmtepompdroger en een hot fill-vaatwasser. Zelfs de stofzuiger ging naar 700 Watt. Verder gebruiken we bij na overal led-lampen. Nieuwe kozijnen met A++-glas overal geplaatst. Een zuinige ketel hadden we al. Het is gelukt om met ons grote gezin (zes personen) ongeveer 400 m3 gas te besparen (van ongeveer 1.800 naar 1.400 m3). Ons elektriciteitsverbruik is gedaald van ongeveer 6.800 naar 4.000 KwH en dan leveren we nog eens ongeveer 1.200 KwH terug. Veel meer zie ik ons niet besparen. Daar zijn weer grote investeringen voor nodig. Ik vermoed dat we op zijn best op een C-label zitten. Jouw huis is ouder en weer anders dan het onze, dus ik zal je artikelen met belangstelling blijven volgen. Succes! 
Ruud

Psychologie 

Keuzestress? Gewoon ergens beginnen.

Ik lees graag over psychologische inzichten, zoals over het fenomeen dat jij aanhaalde, van de keuzestress die leidt tot afwachten. En dat het dan helpt om gewoon ergens te beginnen. Wij hebben sinds een maand zonnepanelen, waar we erg blij mee zijn. De nieuwe inductiekookplaat ligt klaar voor installatie. En daarna kunnen we het gas af laten sluiten! We wonen in een ecowijk in een huis uit 2009 dat, volgens de mogelijkheden van toen, heel energiezuinig gebouwd is. En toch is er gewoon gas aangelegd om te koken. Pas de laatste jaren vragen we ons af waarom eigenlijk ... Maar gelukkig is de omschakeling voor ons dus relatief makkelijk. En voor de zonnepanelen hebben de buren heel erg geholpen; voorheen leken zonnepanelen voor ons huis niet geschikt. Maar nu hadden de buren verschillende offertes aangevraagd en met een aantal andere buren zijn we vervolgens met hun favoriete aanbieder in zee gegaan. Gemak, vertrouwen, ‘we doen het allemaal’ heeft vast allemaal meegespeeld in dat we deze keer niet vastgelopen zijn in het proces. En dat maakt ook dat ik nu toch eens mail; fijn dat je de serie schrijft! Het maakt het normaler om hiermee bezig te zijn, wat veel makkelijker is dan de uitzondering zijn! En voor jou: hier weer eens een bericht dat je zelf ook een van de velen bent, op een mooie manier. Succes! 
Marlies

 

Reageren?

Mail naar daphne@eigenhuis.nl. Wij kunnen jouw reactie (ingekort) plaatsen.

Lees ook de vorige column van Daphne

Dit is een bewerkte versie van 'Daphne verduurzaamt' uit Eigen Huis Magazine, editie februari 2019.