Slimme meter
Een slimme meter is een digitale energiemeter waarmee jouw netbeheerder je meterstanden op afstand kan uitlezen. Bijna alle huishoudens hebben er inmiddels een. Maar is het verplicht? En hoe werkt het? Wij leggen het uit.
Slimme meter verplicht?
Alle huishoudens in Nederland hebben de afgelopen jaren een slimme meter aangeboden gekregen. Hoewel de meeste huishoudens deze destijds hebben geaccepteerd, zijn er nog steeds zo'n half miljoen huishoudens met een oude gas -en elektriciteitsmeter. Ook wel een analoge energiemeter genoemd. In 2026 moeten alle analoge meters vervangen worden door een digitale of slimme variant. Dat staat in de Energiewet, die per 1 januari 2026 in werking treedt. Heb jij nog zo’n analoge meter, dan benadert jouw netbeheerder je om deze te vervangen. Je bent verplicht om hieraan mee te werken. Wel mag je zelf kiezen tussen een slimme meter of een digitale meter. Met een digitale meter moet je zelf je meterstanden doorgeven aan je leverancier. Meer informatie vind je op de website van de Rijksoverheid. Op deze pagina lees je meer over de werking van slimme meters.
Weten wie je netbeheerder is? Ga naar mijnaansluiting.nl
Meter uitzetten
Wil je niet dat de netbeheerder jouw gegevens op afstand uitleest, dan kun je de slimme meter ook laten installeren, maar de communicatiemodule laten uitschakelen. De netbeheerder kan de gegevens dan niet meer uitlezen. Je moet dan zelf je meterstanden doorgeven aan je leverancier.
Werking slimme meters
Een slimme meter is een digitale meter waarmee de netbeheerder op afstand jouw meterstanden kan uitlezen en deze automatisch kan doorgeven aan je energieleverancier. Dit zorgt ervoor dat je zelf geen meterstanden meer hoeft door te geven aan je leverancier. Met de slimme meter wordt meestal de slimme elektriciteitsmeter bedoeld. Huishoudens met een gasaansluiting hebben ook een slimme gasmeter die informatie van het gasverbruik naar de slimme meter stuurt. Deze gegevens worden dus ook via de slimme meter uitgelezen. De meterstanden worden via het mobiele GPRS netwerk versleuteld verzonden zodat de gegevens beschermd blijven.
Uitlezen slimme meter
Op deze verschillende momenten wordt de slimme meter uitgelezen door de netbeheerder:
- Elke maand geeft de slimme meter jouw energiestanden door aan de netbeheerder. Die stuurt ze door naar de energieleverancier. Je ontvangt twaalf keer per jaar een kosten- en verbruiksoverzicht;
- Aan het einde van je energiejaar, wanneer je de jaarafrekening ontvangt;
- Wanneer je overstapt naar een andere leverancier of bij verhuizing;
- Bij beheer of onderhoud van het elektriciteitsnet;
- Bij vervanging van de meter, bijvoorbeeld omdat je de aansluiting laat verzwaren;
- Bij gebruik van de app van je energieleverancier waarbij je toestemming hebt gegeven om de meter vaker uit te lezen;
- Bij een dynamisch energiecontract. Een dynamisch energiecontract is alleen mogelijk als de slimme meter meerdere keren op een dag kan worden uitgelezen.
Voordelen van een slimme meter
Een slimme meter heeft meerdere voordelen:
- Meer energie besparen
Slimme meters zijn onder andere een middel om huishoudens bewust te maken van hun energieverbruik. Omdat de energieleverancier verplicht is om een maandelijks verbruiksoverzicht te sturen hebben huishoudens beter inzicht in hun energieverbruik. De slimme meter kan ook worden gekoppeld aan een computer of display, een energieverbruiksmanager, zodat je inzicht krijgt in je actuele verbruik en je weet hoe je energie kunt besparen. Bij veel energieleveranciers kun je met behulp van een app jouw dagelijkse verbruik inzien. Je moet hiervoor wel toestemming verlenen aan de leverancier om de data uit de meter vaker uit te lezen. Neem hierover contact op met je energieleverancier. - Dynamisch energiecontract
Met een slimme meter heb je de mogelijkheid om een dynamisch energiecontract af te sluiten. - Beheer netwerk
Een ander voordeel is dat netbeheerders inzicht krijgen in het gebruik van het openbare elektriciteitsnet. Dit is belangrijk om het net goed te kunnen blijven beheren.
Download de app van je energieleverancier. Je krijgt dan inzicht in jouw dagelijkse verbruik en ziet hoe je verder energie kunt besparen.
Slimme meter met zonnepanelen
Wanneer zonnepanelen meer energie opwekken dan dat je verbruikt wordt dit teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. De slimme meter registreert hoeveel energie je verbruikt en hoeveel je teruglevert.
Slimme meter met zonnepanelen verplicht?
Ook zonnepaneeleigenaren met een analoge meter zijn vanaf 2026 verplicht om deze te laten vervangen. De energieleverancier ziet alleen wat je teruglevert aan het net. Dit is nodig om de terugleverkosten en terugleververgoeding in rekening te brengen. Daarnaast geeft de slimme meter inzicht in je energieverbruik, niet in de opwek van je zonnepanelen. Zelf kun je in de app van je zonnepanelen natuurlijk wel zien hoeveel je opwekt.
Tip! Schrijf je in voor de Collectieve Inkoop Energie
Wil je zeker zijn van je energiekosten komende periode? Schrijf je dan in voor de Collectieve Inkoop Energie.
Privacy van een slimme meter
Netbeheerders en energieleveranciers zijn aan strenge privacyregels gebonden. De netbeheerder heeft zelf geen inzicht in jouw verbruik, maar kan deze informatie wel doorgeven aan je energieleverancier of een andere partij waaraan jij toestemming verleent om de meter uit te lezen. Partijen die gerechtigd zijn om data uit jouw slimme meter te gebruiken worden ook wel ODA genoemd; Onafhankelijke Diensten Aanbieder. Zij kunnen met behulp van de slimme meter niet zien wat voor apparaten jij in huis hebt en wat je leefpatroon is. De meterstanden mogen wettelijk slechts in bovenstaande gevallen worden uitgelezen. Vaker dan hierboven beschreven wordt de slimme meter niet uitgelezen, tenzij je daar zelf uitdrukkelijk toestemming voor geeft. In dat geval kan de netbeheerder de gegevens vaker delen met de energieleverancier of met een Onafhankelijke Diensten Aanbieder. Zo kun je bijvoorbeeld met een app van je energieleverancier op je smartphone continu je verbruik in de gaten houden.